W skrócie: w Jaskini w Obłazowej, w skale nad rzeką Białką, archeolodzy znaleźli bumerang wycięty z ciosu mamuta. Ma 71 cm długości, waży około 800 gramów i liczy około 40 tysięcy lat. Uważa się go za najstarszy znany bumerang na świecie. Replika rzucona podczas testu przeleciała 66 metrów.
Kiedy mówisz „bumerang”, myślisz „Australia”. Tymczasem najstarszy znany egzemplarz nie pochodzi z antypodów, tylko z małej jaskini nad górską rzeką na Podhalu, kilka kilometrów od Białki Tatrzańskiej. Jeśli lubisz historie, które zmieniają sposób patrzenia na świat, ta jest dla Ciebie.
Gdzie leży Jaskinia w Obłazowej
Jaskinia znajduje się w skale Obłazowej, w rezerwacie Przełom Białki pod Krempachami. To niewielka grota w wapiennej ścianie nad rzeką. Z zewnątrz nic nie zdradza, że była jednym z najważniejszych stanowisk archeologicznych w tej części Europy.
Odkrycie, które zaskoczyło naukowców
Badania w jaskini od 1985 roku prowadził zespół archeologów z Uniwersytetu Jagiellońskiego pod kierunkiem prof. Pawła Valde-Nowaka. W kolejnych warstwach osadów odkryto ślady obecności człowieka z różnych epok, w tym warstwy związane z neandertalczykami.
Najsłynniejszym znaleziskiem okazał się zakrzywiony przedmiot z ciosu mamuta. Po dokładnej analizie naukowcy uznali go za bumerang. Ma 71 cm długości i około 800 gramów wagi. Jego wiek określono na około 40 tysięcy lat.
Czy on naprawdę latał?
To było pierwsze pytanie, jakie zadali sobie badacze. Wykonano replikę i przetestowano ją w praktyce. Rzucony egzemplarz przeleciał 66 metrów. Nie wracał do rzucającego jak zabawka z kiosku, ale latał jak broń myśliwska: daleko, płasko i z dużą siłą. Dla łowców epoki lodowcowej taka broń mogła być bezcenna.
Kilka faktów do opowiedzenia przy kolacji
- Bumerang jest starszy od najstarszych znanych bumerangów australijskich.
- Materiał, czyli cios mamuta, świadczy o tym, że w okolicy żyły wtedy mamuty.
- W tej samej jaskini badacze odkryli warstwy związane z neandertalczykami, czyli ludźmi, którzy żyli tu przed człowiekiem współczesnym.
- Jaskinia leży w rezerwacie przyrody, który dziś odwiedzają głównie miłośnicy spacerów i kąpieli w rzece.
Jak zobaczyć to miejsce
Najlepiej połączyć ciekawostkę ze spacerem po rezerwacie. Opisaliśmy go w artykule Przełom Białki: spacer wśród wapiennych skał. Na skałę Obłazową prowadzi ścieżka z punktem widokowym. Patrzysz stamtąd na Tatry i na rzekę, nad którą 40 tysięcy lat temu ktoś obrabiał cios mamuta. Pamiętaj, że jaskinia jest stanowiskiem naukowym w rezerwacie przyrody, więc nie wchodź do niej i niczego nie zabieraj.
Takie historie najlepiej opowiada się dzieciom w drodze. Więcej pomysłów na rodzinne wycieczki znajdziesz w artykule Białka Tatrzańska z dziećmi, a nocleg z kuchnią i pokojem zabaw w Willi pod Smrekiem.
Źródła informacji i zdjęć
Fakty, liczby i godziny sprawdziliśmy w poniższych źródłach. Ceny, rozkłady i zasady wstępu potrafią się zmieniać, dlatego przed wyjazdem zajrzyjcie na strony organizatorów.
Zdjęcia (zdjęcie główne i ilustracje w tekście), wykorzystane na zasadach licencji wskazanych przez autorów:
- Bumerang z ciosu mamuta z Jaskini w Obłazowej: Fot. Cafe Wiedza, 2021, CC BY 3.0, źródło: Wikimedia Commons
- Skała Obłazowa w Przełomie Białki: Fot. Jerzy Opioła, CC BY-SA 4.0, źródło: Wikimedia Commons
- Skały Kramnica i Obłazowa nad Białką: Fot. Jerzy Opioła, CC BY 3.0, źródło: Wikimedia Commons
